Przedwojenny garnizon Legionowo w latach 30. tworzyło 6 jednostek i instytucji wojskowych. Zatrudnionych w nich było 101 oficerów zawodowych, a na przydziale mobilizacyjnym znajdowało się 315 oficerów rezerwy, tj. razem 416 oficerów.

Badania prowadzone przez Muzeum Historyczne w Legionowie, we współpracy z Muzeum Katyńskim – oddziałem Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, środowiskiem żołnierzy Armii Krajowej, środowiskiem przedwojennych mieszkańców Legionowa, w tym członków Rodzin Katyńskich, z wykorzystaniem źródeł opublikowanych przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Centralnego Archiwum Wojskowego pozwoliły ustalić liczbę 44 oficerów i 2 policjantów – legionowskich ofiar Zbrodni Katyńskiej. W tym względzie pojęcie Zbrodni Katyńskiej dotyczy nie tylko Katynia, lecz wszystkich miejsc kaźni Polaków na Wschodzie, jak to jest powszechnie rozumiane.

Liczba ofiar wskazuje, że co dziesiąty oficer przedwojennego garnizonu Legionowo był ofiarą Zbrodni Katyńskiej. Z liczby 46 legionowskich ofiar Zbrodni Katyńskiej w 1940 r. w Katyniu zostało zamordowanych 28 oficerów, w Charkowie 16 oficerów, w Twerze 2 policjantów. W liczbie tej 19 było oficerami zawodowymi, 2 policjantami w służbie, a 25 oficerami rezerwy.

Oficerowie z Legionowa pełnili różnorodne stanowiska i funkcje w jednostkach. Dowódcami jednostek byli: ppłk Julian Sielewicz – dowódca 2. batalionu balonowego – patron 1. Legionowskiego Batalionu Zaopatrzenia (jednostki rozwiązanej w 2012 r.), mjr Zdzisław Szulczewski – pełniący obowiązki dowódcy 1. dywizjonu pociągów pancernych, mjr Zygmunt Zieliński – w kampanii wrześniowej dowódca oddziału zapasowego 2. batalionu mostów kolejowych. Kierowniczą kadrę dowództw jednostek tworzyli: mjr pil. obs. Kazimierz Kraczkiewicz – zastępca dowódcy 2. batalionu balonowego, kpt. Ludwik Pieńkowski – kwatermistrz 1. dywizjonu pociągów pancernych, kpt. Włodzimierz Lichacz – oficer techniczny w 2. batalionie mostów kolejowych, kpt. Kazimierz Majewski – dowódca pociągu pancernego „Poznańczyk”. W Twerze zostali zamordowani dwaj legionowscy policjanci st. post Bolesław Kołakowski i st. post. Stanisław Litwińczuk. Połowa spośród ofiar uczestniczyła w wojnie 1920 r. a wszyscy byli uczestnikami wojny obronnej 1939 r.

Rada Miasta Legionowo na wniosek środowiska kombatantów skupionych w Kole nr 1 Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Legionowie, Muzeum Historycznego w Legionowie oraz Towarzystwa Przyjaciół Legionowa pozytywnie odniosła się do idei upamiętnienia legionowskich ofiar Zbrodni Katyńskiej w formie symbolicznego pomnika nagrobnego. Postanowiono, że pomnik stanie na terenie parafii p.w. MB Fatimskiej przy ul. Orląt Lwowskich w Legionowie . W ten sposób złożono hołd legionowskim ofiarom Zbrodni Katyńskiej spoczywającym na cmentarzach wojennych w Katyniu, Charkowie i Miednoje oraz wszystkim ,którzy zakończyli swój tragiczny los na Wschodzie.

Uroczystość wmurowania aktu erekcyjnego pomnika odbyła sie w Legionowie 21 marca 2010 r.

Odsłonięcie i poświecenie Pomnika – 3 maja 2010 r. Autor Pomnika – Stanisław Gadomski.

Corocznie odbywają sie przy tym pomniku uroczystości upamiętniające martyrologię oficerów WP i funkcjonariuszy Policji Państwowej

Tekst i foto: Erazm Domański – kustosz Muzeum Historycznego w Legionowie, Prezes Towarzystwa Przyjaciół Legionowa

Doroczna  uroczystość upamiętniająca pomordowanych z udziałem TPL  odbędzie się 14.04. 2013 r.o godz. 18.00  w kościele i przy pomniku  na terenie parafii p.w.   M.B. Fatimskiej w Legionowie – ul Orląt Lwowskich 8. Zapraszamy do udziału naszych członków. Erazm